پلاستیک و مضراتی که از آن غافلیم/ ایران کشوری با بیشترین میزان استفاده از پلاستیک
۴ (۱۰۰%) ۳ votes

پلاستیک و مضراتی که از آن غافلیم/ ایران کشوری با بیشترین میزان استفاده از پلاستیک

تفکیک زباله‌ می‌تواند در بازیافت بسیار مؤثر باشد و این باید به فرهنگ تبدیل شود و نیز به جای استفاده از کیسه‌های پلاستیکی فرهنگ استفاده از کیسه‌های پارچه‌ای را رواج دهیم.

تنکابن۲۴ به نقل از  بلاغ،  ۲۱ تیرماه روز بدون پلاستیک است و باید توجه داشت که زندگی مدرن علاوه بر رفاهی که برای انسان به همراه دارد گاه ضررهای جبران‌ناپذیری را نصیبمان می‌کند.

کیسه‌های پلاستیکی و ظروف یک بار مصرف نیز در این مورد مصداق دارند. زمانی که این کیسه‌ها و ظروف، جایگزین اسلاف پارچه‌ای و کاغذی خود شدند شاید کمتر کسی فکر می‌کرد در آینده‌ای نزدیک همین جایگزین‌ها، تبدیل به یکی از معضلات اصلی محیط زیست شوند و براساس تحقیقات انجام شده تنها در ایران سالانه بیش از سه میلیون تن پلاستیک تولید می‌شود.

زباله پلاستیکی

بیشتر این پلاستیک‌ها نیز بادوام هستند و صدها سال طول می‌کشد تا به خودی خود تجزیه و نابود شوند.

در سال‌های اخیر همیشه هشدارهایی در مورد اثرات سوء‌استفاده از ظروف یک بار مصرف و پلاستیکی شنیدیم یعنی گذشته از بحث آسیب‌رسانی به محیط زیست، استفاده از این ظروف برای سلامت انسان مضر است.

ظروف یک بارمصرف:

عمدتا از پلی استایرن و PVC که وابسته به مواد نفتی و فسیلی است، ساخته شدند. این مواد در مواجهه با دمای بالای ۶۵ درجه سانتی گراد و در مجاورت با چربی‌ها و مواد اسیدی، آزاد می‌شوند که سرطان‌زایی آنها ثابت شده و برای ساخت ظـرف‌های یک بار مصرف، انواع نرم کننده‌ها، پایدارکننده‌ها، روان کننده‌ها، رنگدانه‌ها و پرکننده‌ها اضافه می‌شود که همگی آنها برای سلامتی مضر هستند.

استفاده از ظروف پلاستیکی پلی استایرنی برای نگهداری موادغذایی و نوشیدنی‌های با دمای بالای ۶۵ درجه سانتی گراد، سبب آزاد شدن مواد خطرناک سرطان‌زا می‌شود.

ایران جزو معدود کشورهای جهان در استفاده بیش از حد از ظروف یک بار مصرف پلاستیکی پلی استایرنی است و پلی استایرن بیش از ۳۰۰سال برای تجزیه و بازگشت به طبیعت زمان لازم دارد. از سوی دیگر محققان به این نتیجه رسیده‌اند که استفاده از این ظروف برای مواد غذایی گرم و داغ از نظر بهداشتی به هیچ عنوان مناسب نیست چون ظروف پلی استایرن همیشه مقداری استایرن آزاد در ترکیبات پلیمری خود دارند که فوق العاده سمی و سرطان‌زا است.

زمانی که ظروف استایرن با موادغذایی گرم و داغ و به ویژه چرب تماس پیدا می‌کند، استایرن آزاد آن وارد ماده غذایی می‌شود و همچنین آب جوش نیز موجب جدا شدن استایرن آزاد از ظرف و ورود آن به آب می‌شود اما تماس این ظروف با غذای چرب و داغ موجب ورود تمامی استایرن‌های آزاد موجود در ظرف به ماده غذایی می‌شود و افرادی که به طور مستمر از غذاهای درون این ظروف استفاده می‌کنند، دچار بیماری‌های خطرناکی از جمله سرطان می‌شوند.

بازیافت پلاستیک در طبیعت به طور طبیعی ۳۰۰ تا ۵۰۰ سال زمان می‌برد که معایبی همچون سرطان‌زایی در نتیجه مهاجرت مونومر از ظرف به داخل مواد موجود در ظرف، عدم سازگاری با محیط زیست و طبیعت و از بین رفتن سرمایه ملی در اثر استفاده از منابع غیرقابل تجدید را به همراه دارد.

پرستو ملکی مسؤول رفتگران طبیعت استان مازندران در گفت‌وگو با خبرنگار ما، با بیان اینکه پلاستیک ماده‌ای تجدیدناپذیر است و اگر در درون جنگل باقی بماند چهره زشتی به محیط زیستمان می‌دهد، گفت: مردم جلوی تولید زباله را خود بگیرند به این شکل که وقتی به جنگل می‌روند لقمه‌های کوچک با خود ببرند تا مجبور نشوند ظرف یکبار مصرف استفاده کنند.

ملکی هدفش را از جمع‌آوری زباله‌های مناطق طبیعی این دانست که وقتی گردشگر برای دیدن طبیعت وارد نواحی طبیعی می‌شود زباله‌هایش را در مناطق جنگلی باقی نگذارد و با خودش ببرند و در ادامه افزود: وظیفه ما جمع آوری زباله نیست بلکه فرهنگ‌سازی‌ست.

این فعال طبیعت با اشاره به اینکه در خریدهایمان هم دقت کنیم به دلیل آنکه چندین نایلون به زباله های ما اضافه می‌شود ولی به خوذمان عادت دهیم که این نایلون‌ها را جمع کنیم و همراه خود برای خرید ببریم تا دوباره بتوانیم استفاده کنیم، تأکید کرد: در زمان خرید ساک‌های پارچه‌ای با خود داشته باشیم و اگر این ۷۵ میلیون جمعیت ایران روزی نفری یک نایلون کمتر استفاده کنیم ۷۵ میلیون پلاستیک در روز کمتر استفاده می‌شود که در سطح کل بسیار قابل توجه است.

وی با عنوان به اینکه ما باید سعی کنیم تفکیک زباله‌هایمان را از مبدأ آغاز کنیم و تنها کاری که می‌توانیم انجام دهیم فرهنگ بازیافت را در بین مردم ترویج دهیم، تصریح کرد: هر حرکتی باید از خومان شروع شود.

استفاده از ظروف یک بارمصرف پلاستیکی که باعث دفع زباله‌های ظروف پلاستیکی و انباشت آنها در طبیعت و محیط زیست می‌شود، به مرور منابع آبی و خاکی، دریاها، رودخانه‌ها و حیات جانداران و گیاهان را تهدید می‌کند.

هنگامی که کیسه‌های پلاستیکی به عنوان زباله دورریخته می‌شوند، به علت ماندگاری بیش از ۵۰۰ سال در محیط، باعث آلودگی محیط زیست می‌شوند.

این کیسه‌ها به همراه باد جابه جا شده و وارد رودخانه‌ها و کانال‌های آب می‌شوند، در نتیجه موجب گرفتگی آبراهه‌ها شده و در بسیاری موارد به علت ساکن ماندن آب، زاد و ولد انواع حشرات افزایش می‌یابد و کیسه‌های پلاستیکی در صورت ورود به محیط زیست دریایی، وارد زنجیره غذایی جانوران دریایی شده و سالانه هزاران گونه از جانوران آبزی از قبیل وال، دلفین، فک و لاک پشت و نیز پرندگان دریایی اشتباهاً بر اثر خوردن این کیسه‌ها و خفگی ناشی از آن می‌میرند.

کیسه‌های بلعیده شده حتی پس از مرگ جانوران و تجزیه آنها نیز سالم باقی می‌مانند بنابراین دوباره پراکنده شده و از بین بردن حیاتی دیگر را ادامه می‌دهند و نیز پلاستیک‌ها در صورتی که به عنوان زباله دفن شوند، به علت تجزیه آرام و کند در محل‌های دفن می‌توانند موجب تشکیل شیرابه و نفوذ آن به آب‌های زیرزمینی شوند.

این شیرابه شامل ترکیباتی نظیر فلزات سنگین و سایر ترکیبات خطرناک است که جزو ترکیبات زیان آور برای محیط زیست هستند.

همچنین مواد پلاستیکی و پلیمری به علت ساخته شدن از منابع نفتی و دارا بودن مواد با پایه نفتی و خاصیت تجزیه ناپذیری، در خاک باقی می‌مانند و به این ترتیب مواد شیمیایی آنها به تدریج از طریق خاک وارد زنجیره غذایی انسان شده بنابراین علاوه بر اثرات کیسه‌ها و ظروف پلاستیکی روی محیط زیست، آنچه حائز اهمیت است، سلامت انسان‌ها است، به خصوص اینکه امروزه مصرف بیش از حد و نابجا از این مواد، خطرات جبران ناپذیری را برای سلامت انسان به همراه دارد.

کیسه‌ها و ظروف پلاستیکی به علت ترکیبات خاص موجود در آنها، در صورت تماس با مایعات و مواد غذایی چرب، اسیدی یا داغ، ترکیباتشان آزاد شده و وارد بدن انسان می‌شود که این امر باعث ایجاد بیماری‌های صعب العلاج مثل انواع سرطان‏‌ها خواهد شد.

کشورهای پیشرفته چند سالی است که استفاده از ظروف یک بارمصرف گیاهی را جایگزین انواع پلاستیکی آن کرده اند. در کشور های صاحب فناوری تولید پلیمر های گیاهی، از نشاسته ذرت، سیب زمینی و گندم برای این منظور استفاده می‌شود. نشاسته به طور طبیعی یک پلیمر گیاهی ضعیف است که خاصیت هیدروفیلی دارد.

فزودن اسیدهای چرب گیاهی چون استاریک اسید و اولئیک اسید موجب تغییراتی در ترکیب اولیه به وجود آید و با تشکیل گروه استری با زنجیره طویل کربنی، خاصیت آب گریزی ایجاد شود.

در استفاده از این پلاستیک‌ها هیچ محدودیتی وجود ندارد و تمام انواع ظروفی که با پلاستیک‌های معمولی ساخته می‌شوند با پلیمر های گیاهی هم قابل تولید هستند، ضمن اینکه پلیمرهای گیاهی از انعطاف‌پذیری بیشتری برخوردارند، در مایکروفر قابل استفاده هستند و برخلاف پلی استایرن که استفاده از آن در دمای بالاتر از ۶۵ درجه مجاز نیست، دمای ۹۰ تا ۱۰۰درجه سانتی‌گراد را به راحتی تحمل می‌کنند.

تجزیه این پلیمرها در خاک حداکثر سه تا ۶ ماه طول می‌کشد که بستگی به دما، رطوبت و فشار خاک دارد که میکروارگانیسم‌های موجود در خاک را تحت تأثیر قرار می‌دهند و علاوه بر حفظ محیط زیست، حفظ سلامت انسان‌ها هنگام استفاده از این ظروف اهمیت ویژه‌ای دارد و از آنجایی که این پلیمرها منشأ گیاهی و طبیعی دارند، هیچ ماده سمی و مضری از آنها آزاد نمی‌شود.